Wapens, het cafe en voetbal

In het enige café in het VN-gebouw kijken Arabische diplomaten naar het WK-voetbal en roken sigaretten. Het is juni 2006. Egyptische en Syrische diplomaten hebben nog geen flauw vermoeden van een op handen zijnde revolutie in hun thuisland. In de vergaderzalen wordt gesproken over de gevolgen van ongecontroleerde wapenhandel.
Een groeiende groep landen deelt het belang dat er een eind moet komen aan de ongecontroleerde handel in wapens. De Arabische diplomaten moeten daar niets van weten. Rusland, de VS, China en Europese wapenexporteurs zijn maar al te graag bereid wapens te exporteren naar deze landen. Toch komt eind 2006 een doorbraak. In de plenaire zaal wordt gestemd over een VN-resolutie die voorziet in de totstandkoming van een wapenhandelsverdrag.
Slechts één land, s werelds grootste wapenexporteur, de VS, goed voor veertig procent van alle wapenhandel, is uitgesproken tegen. Een groep van twintig importerende landen, waaronder Arabische landen, Iran en Israël en exporteurs als Rusland en China onthouden zich van stemmen. Een meerderheid van 153 landen stemt voor de resolutie. Een enorm succes. Een schoolvoorbeeld van het moderne lobbyen wordt het later genoemd.
In 2009, met een nieuwe president in het Witte Huis, verandert ook de positie van de VS. Opnieuw wordt dat jaar een resolutie in stemming gebracht. Dit keer met een concreet tijdspad. In 2012 moet de tekst voor een wapenhandelsverdrag klaar zijn om ondertekend te worden. De VS stemt dit keer voor, maar de steun van het Witte Huis is voorwaardelijk.
De Amerikanen steunen het proces maar vinden dat besluitvorming alleen op basis van consensus kan plaatsvinden. Deze maand zal stevig onderhandeld moeten worden om tijdens een VN-conferentie in juli een verdrag rond te krijgen. Terwijl vrachtschepen vol wapens nog altijd hun weg vinden naar landen waar grove schendingen van mensenrechten plaatsvinden, hebben tegenstanders van een wapenhandelsverdrag tal van mogelijkheden om de inhoud van het verdrag te laten verwateren.
Het is daarom belangrijk dat Nederland en andere landen in de kopgroep van voorstanders hun rug recht houden en niet toegeven aan landen die het verdrag willen afzwakken. Heldere regels voor mensenrechten en humanitair recht, alle type wapens, munitie en handelsvormen, zoals doorvoer van wapens en een stevig toezicht zijn daarbij van belang. Een stevig verdrag kan de huidige mazen in nationale, regionale en multilaterale verdragen en controle mechanismen dichten. Het kan gemeenschappelijke en juridisch bindende regels vaststellen maar bovenal kan zo’n verdrag verzekeren dat internationale wapenhandel onderworpen wordt aan noodzakelijke controle. Dat versterkt de verantwoordelijkheid die landen hebben voor de wapens die ze exporteren.
Het vermindert daarmee de risico s dat deze wapens worden doorverhandeld aan dubieuze regimes. In het café in het VN-gebouw mag inmiddels niet meer worden gerookt en Arabische diplomaten hebben na een roerig jaar van revoluties andere zaken aan hun hoofd. Intussen wordt wereldwijd nog steeds flinke hoeveelheden wapens geëxporteerd naar landen waar grote risico s bestaan voor mensenrechtenschendingen. De beelden uit landen als Egypte, Bahrein en Syrië hebben wapenexporterende landen in verlegenheid gebracht.
Voor miljoenen mensen die snakken naar vrijheid en bescherming is een doorbraak in New York cruciaal. De regering moet daarom samen met anderen zoveel mogelijk landen overtuigen van de historische kans om in juli een stevig en effectief verdrag te sluiten. Nederland kan daarbij een belangrijke rol spelen maar dan moet het wel haar nek durven uitsteken.
Arjan El Fassed is Tweede Kamerlid voor Groenlinks en stond in 2002 samen met anderen aan de wieg van een wereldwijde campagne voor een verdrag tegen wapenhandel.
Politie en justitie te nonchalant met aftappen telefoon en internet

GroenLinks maakt zich grote zorgen over het gemak waarmee politie en justitie telefoon- en internetgebruik aftapt en zich lang niet altijd houdt aan de plicht om burgers achteraf te informeren over de inbreuk op hun privacy. Tweede Kamerlid Arjan El Fassed heeft meerdere malen tevergeefs staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitie om opheldering gevraagd over deze afluisterpraktijken. GroenLinks vraagt vandaag samen met D66 een debat hierover aan.
El Fassed: “Uiteindelijk heeft niemand precies zicht op de toepassing van dit soort dwangmiddelen tegen verdachte én onverdachte burgers. Niet iedereen krijgt uiteindelijk door dat hij voorwerp van onderzoek is geweest en lang niet altijd velt uiteindelijk de onafhankelijke rechter een oordeel over de toelaatbaarheid ervan. Dat is ronduit zorgelijk.”
El Fassed heeft op eigen initiatief een groot aantal providers benaderd om te weten te komen hoe vaak en in welke vorm meegewerkt wordt aan dit soort privacyinbreuken. Alle providers zeggen mee te werken aan vorderingen van het Openbaar Ministerie, maar voelen providers zich niet geroepen om te controleren of hun gebruikers ook geïnformeerd worden over de privacyinbreuk. Gevolg: in heel veel gevallen blijft uiteindelijk onduidelijk of al dan niet terecht is afgetapt.
GroenLinks vindt dat elke strafvorderlijke inbreuk op vertrouwelijke informatie achteraf getoetst moet worden. El Fassed: “Ik vind het niet meer dan normaal dat elke tap en elke bevraging uiteindelijk getoetst wordt. De strafrechter is daar de eerstaangewezen persoon voor, maar lang niet alle dwangmiddeltoepassingen komen uiteindelijk bij de rechter terecht. Daarvoor zou een afzonderlijk orgaan voor moeten worden bedacht, vergelijkbaar aan het College van Toezicht voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten voor AIVD-activiteiten.”
Op woensdagavond 9 mei was de wereldpremiere van de ‘The Great Book Robbery’ een documentaire die het verhaal vertelt van de roof van 70.000 Palestijnse boeken tijdens het ontstaan van de staat Israel in 1948. De documentaire is onderdeel van een project van de Nederlands-Israelische filmmaker Benny Brunner en GroenLinks Tweede Kamerlid Arjan El Fassed.
Tijdens de oorlog in 1948 zijn een groot aantal particuliere bibiliotheken van welgestelde Palestijnse families geplunderd. Een deel van de boeken ligt nu in de kelder van Israel’s Nationale Bibliotheek.
Terwijl Palestijnen hun huizen moesten verlaten hebben bibliothecarissen van de Nationale Bibliotheek boeken, manuscripten en bundels ‘verzameld’. Soortgelijke taferen herhaalden zich elders in Jeruzalem, Haifa, Jaffa en Nazareth. In totaal werden 70.000 boeken uit deze Palestijnse particuliere bibiliotheken gehaald. Dit vond plaats in een tijd waarin Palestijnse vluchtelingen moesten plaatsmaken voor de jonge staat Israel waarna dorpen letterlijk van de kaart zijn verdwenen.
Het verhaal van de verdwenen en grotendeels vernietigde culturele erfenis is nooit verteld. Duizenden boeken werden vernietigd als oud papier, terwijl de waardevolle exemplaren werden opgenomen in de algemene collectie van Israel’s Nationale Bibliotheek. Zesduizend boeken zijn teruggevonden. Ze werden gecategoriseerd met de letters ‘AP’ (abandoned property/achter gelaten eigendom). De namen van de eigenaren staan erin. Deze boeken liggen in de kelder van de Nationale Bibliotheek.
Sinds 2008 hebben de Nederlands-Israelische filmmaker Benny Brunner en GroenLinks Tweede Kamerlid Arjan El Fassed de handen ineengeslagen en gewerkt een project om dit verhaal en deze boeken weer tot leven te brengen.
In de 48-minuten documentaire komen ooggetuigen, betrokkenen en cultuur historici aan het woord die de affaire van deze boekenroof in een historisch-cultureel kader plaatsen. Naast de film is een website waarop een digitale bibiliotheek te vinden is met de boeken, auteurs en namen van de eigenaren. Door middel van de website en de film hopen de initiatiefnemers dat het verhaal van en over de gestolen boeken weer tot leven komt. Het doel is om alle zesduizend boeken in deze digitale bibliotheek te verzamelen. Door informatie over de boeken, de eigenaren, de afkomst, de historisch, culturele en wetenschappelijke waarde brengen zij deze boeken weer tot leven.
Arjan El Fassed: ‘Net zoals je iemand leert kennen door in zijn of haar boekenkast te kijken, kom je door deze boeken ook iets over de mensen te weten. Dit project zit op het spoor van waarheid en verzoening. Nu de kans op een tweestatenoplossing steeds kleiner wordt, is het belang hiervan steeds groter. Verhalen over gedeelde waarden en gedeelde geschiedenis is van groot belang. Elke Israeli en Palestijn zou toegang moeten kunnen krijgen tot deze culturele erfenis.’
De documentaire werd tussen 9 mei 2012 en 16 mei 2012 elke dag vertoond op de Engelstalige zender van Al Jazeera International.
GroenLinks stelt opnieuw vragen over aftapcijfers sociale media

GroenLinks stelt opnieuw vragen over aftapcijfers sociale media. Nederlanders worden op sociale media zoals Facebook, Twitter, Hyves en ook via google.nl gevolgd door opsporingsdiensten van politie of justitie. Herhaaldelijk heeft GroenLinks Tweede Kamerlid Arjan El Fassed gevraagd naar cijfers over politievorderingen van gegevens van sociale netwerkdiensten. Tot twee keer toe heeft staatssecretaris Teeven geweigerd om antwoord te geven.
Het ministerie van Veiligheid & Justitie weigert inzicht te geven hoe vaak het aftappen gebeurt, omdat het niet in belang van de opsporing zou zijn. Demissionair staatssecretaris Teeven vreest bovendien dat de cijfers mensen afschrikt in het gebruik van social media.
El Fassed: “De grondwet is heel duidelijk. De staatssecretaris moet deze informatie verstrekken zolang dit niet in strijd is met het belang van de staat. In een eerder antwoord stelde de staatssecretaris dat het niet in het belang is van de opsporing om inzicht te verschaffen in de mate waarin communicatie via sociale media door opsporingsautoriteiten wordt gevolgd terwijl informatie over het aftappen van telefoonverkeer door opsporingsdiensten wel openbaar wordt gemaakt.”
GroenLinks wil duidelijkheid over welke opsporingsdiensten toegang vragen tot privégegevens en communicatie, hoe vaak dit gebeurt en op welke gronden dit gevraagd wordt. El Fassed: “Voor telefoontaps zijn duidelijke regels en die moeten ook gelden voor privécommunicatie via sociale netwerken. Dat betekent dat er sprake moet zijn van een ernstig misdrijf en er moet een machtiging zijn van de rechter-commissaris. Bovendien moeten personen achteraf geïnformeerd worden dat hun privécommunicatie is aftapt.”
Inmiddels heeft El Fassed een aantal sociale netwerkdiensten aangeschreven. Ook providers van sociale netwerkdiensten moeten openheid van zaken geven. Dat is niet alleen in het belang van transparantie en rechtszekerheid van de gebruiker maar is ook in het belang van de sociale netwerkdiensten zelf.
De vragen vindt u hier:
Vragen van het lid El Fassed aan de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie over online privacy.
1. Herinnert u zich de antwoorden op eerdere vragen, waarin u stelt dat het niet in het belang is van de opsporing om inzicht te verschaffen in de mate waarin communicatie via sociale media door de opsporingsautoriteiten gevolgd wordt?
2. Klopt het dat informatie over het aftappen van telefoonverkeer door opsporingsdiensten wel openbaar wordt gemaakt? Bent u van mening dat het vrijgeven van deze informatie het risico met zich mee brengt dat personen hun gedrag daarop gaan afstemmen?
3. Bent u van mening dat voor het aftappen van communicatie via sociale media en via telefoon door opsporingsauthoriteiten, dezelfde juridische en democratische controle-mechanismen moeten gelden?
4. Zou u alsnog inzicht willen geven in de mate waarin communicatie via sociale media door de opsporingsautoriteiten gevolgd wordt? Zo nee, zou u deze weigering dan willen toelichten binnen het kader van artikel 68 van de Grondwet?
Lees ook:
Blaas tankdeal met Indonesië af
Tweede Kamerlid Arjan El Fassed wil dat Nederland geen overtollige tanks aan Indonesië verkoopt. Het demissionaire kabinet lijkt een deal te hebben over de verkoop van deze tanks, maar een meerderheid van de Tweede Kamer is hiertegen. In december steunde een meerderheid van de Tweede Kamer een motie van het Kamerlid met die strekking. De Kamer heeft het laatste woord over de verkoop van overtollig defensiematerieel.
El Fassed: “Het Indonesische leger maakt zich nog steeds schuldig aan schendingen van mensenrechten. Daarom moeten we geen tanks aan ze verkopen. Dit demissionaire kabinet moet niet tegen de wil van een meerderheid van de Tweede Kamer doorgaan met deze wapendeal.”
Het track record van de Indonesische landmacht ziet er niet goed uit. Stapels rapporten hebben in detail schendingen van mensenrechten door het Indonesische leger gedocumenteerd in Oost-Timor en Aceh. Het afgelopen jaar heeft het leger excessief geweld gebruikt in West-Papoea en heeft het zich schuldig gemaakt aan ernstige schendingen van mensenrechten.
Bij de verkoop van overtollig defensiematerieel heeft de Tweede Kamer een beslissende rol. El Fassed wil de meerderheid die tegen deze deal is, inzetten om het kabinet van de deal af te laten zien.
El Fassed: “In verkoopcontracten wordt altijd een voorbehoud van instemming van de Tweede Kamer opgenomen. Door dit voorbehoud kan de Tweede Kamer ook als ze achteraf zou worden geïnformeerd haar controlerende taak op de verkoop van overtollig defensiematerieel uitvoeren.”
GroenLinks gaat providers van social media benaderen over aftappraktijken

Nederlanders worden op sociale media zoals Facebook, Twitter, Hyves en ook via google.nl gevolgd door opsporingsdiensten van politie of justitie. Demissionaire staatssecretaris Teeven (justitie) weigert inzage te geven hoe vaak deze diensten internetters in de gaten houden. Dat blijkt uit antwoorden van schriftelijke vragen van Tweede Kamerlid Arjan El Fassed. GroenLinks wil alle providers van social media benaderen om uitsluitsel te krijgen hoe vaak en in welke vorm opsporingsdiensten van politie en justitie hen sommeren om gegevens te verstrekken over gebruikers van social media.
Meerdere malen heeft GroenLinks vragen gesteld aan de Nederlandse regering over het aftappen van internetters. Het ministerie van Veiligheid & Justitie weigert inzicht te geven hoe vaak het aftappen gebeurt, omdat het niet in belang van de opsporing zou zijn. Demissionair staatssecretaris Teeven vreest bovendien dat de cijfers mensen afschrikt in het gebruik van social media.
Volgens El Fassed is die redenering te bizar voor woorden. “Het gebruik van social media schrikt alleen maar af als die kans groot is. Dergelijke inbreuken op privacy van burgers mogen niet zomaar onder de pet gehouden worden. Bovendien schrijven privacyregels voor dat internetters worden geinformeerd als ze afgetapt worden. Daar moet de Nederlandse regering zich gewoon aan houden. De staatssecretaris bezigt een misplaatste sfeer van geheimzinnigheid rond het volgen van social media. Ook schakelt hij een onafhankelijke rechterlijke controle op de toepassing van dit soort opsporingsmethoden uit. Dat is onaanvaadbaar in een democratische rechtstaat.”
Nederland is in Europa en de Verenigde Staten al koploper wat betreft het aftappen van telefoongesprekken. Dagelijks worden er in ons land duizenden telefoontjes afgeluisterd. Dat is voor GroenLinks al jaren een doorn in het oog. Dezelfde praktijken lijken zich nu af te tekenen op het gebied van internetgebruik. Zeker nu de internetdiensten ook door politie en justitie gedwongen worden om gegevens van hun gebruikers beschikbaar te stellen.
“Het Wetboek van Strafvordering schrijft voor dat justitie de persoon in kwestie na het aftappen hierover informeert. Ook over het onderwerp van het onderzoek. Ik heb het donkerbruine vermoeden dat justitie dit achterwege laat. Waarom geeft Teeven niet gewoon openheid van zaken? Ik ga de komende tijd elke mogelijkheid aangrijpen om de onderste steen boven te krijgen. Tot aan de zomer ga ik de providers van Hyves, Facebook, Twitter en Google benaderen”, aldus El Fassed.
Het demissionaire kabinet werkt momenteel aan een nieuw juridisch kader dat voor de zomer naar de Tweede Kamer wordt gestuurd. GroenLinks wil dat moment opnieuw aangrijpen om ervoor te zorgen dat de bescherming van rechten van internetgebruikers voorop komt te staan.
Defensie heeft geen idee van de financiële kosten jachtvliegtuigen

De Algemene Rekenkamer concludeert vandaag dat de minister van Defensie geen idee heeft van de kosten van zowel de in gebruik zijnde F-16’s als van het miljarden project van de Joint Strike Fighter (JSF). Daarnaast stelt het rapport dat de krijgsmacht niet aan haar eigen ambities met de F-16 kan voldoen. GroenLinks vindt dit onacceptabel en onverantwoord.
Tweede Kamerlid Arjan El Fassed: “Keer op keer worden we geconfronteerd met kostenstijgingen, vertragingen en tegenvallers bij de JSF. En keer op keer blijken ramingen mooier worden voorgespiegeld dan ze in werkelijkheid blijken te zijn. Van de zogenaamde lucratieve deals die bij het begin van dit project als een worst werd voorgehouden, komt weinig terecht. Bijna de helft van de contracten is nog niet definitief en volgens het rapport van de Algemene Rekenkamer zijn er pas 1,1 miljoen aan afdrachten binnen. Dat is nog niet eens 1% van wat er tot nu is uitgeven. Hoe lang blijft het kabinet dit piramidespel met belastinggeld nog verdedigen? “
Verder zegt het rapport dat er met de huidige F-16’s niet voldaan kan worden aan de Nederlandse ambities van het veilig houden van het Nederlands luchtruim en het af en toe kunnen meedoen aan internationale missies.
El Fassed: “Weer blijkt dat bezuinigen op Defensie betekent dat we de krijgsmacht moeten hervormen. Dat betekent de Nederlandse krijgsmacht klaarstomen voor verdere Europese samenwerking. Het is niet meer nodig dat elk leger zelf over duizenden eigen tanks, fregatten en jachtvliegtuigen beschikt. Door de EU-landen een eigen taak te geven op het gebied van veiligheid, kunnen we kosten besparen.”
Miljard minder ontwikkelingssamenwerking is schandalig
Volgens de Volkskrant en de Telegraaf vandaag heeft het CDA mogelijk ingestemd met een nieuwe korting van 1 miljard euro op ontwikkelingssamenwerking. Dit zou onderdeel zijn van een fiks pakket aan bezuinigingen waar de onderhandelaars in het Catshuis op afstevenen. Volgens GroenLinks is het schandalig om te bezuinigen op de allerarmsten in de wereld.
Tweede Kamerlid Arjan El Fassed: “Als de geruchten in de kranten kloppen zou dat desastreus zijn voor ontwikkelingshulp. Alleen met voldoende hulp in ontwikkelingslanden kunnen we bijdragen aan vermindering van de kindersterfte, toegang tot schoon drinkwater, betaalbare medicijnen en eerlijke handel en stabiliteit.”
Als het gedoogkabinet gaat korten op ontwikkelingssamenwerking, dan verbreekt Nederland de internationale afspraken om minimaal 0,7% van het BNP uit te geven aan ontwikkelingshulp. Met een bezuiniging van 1 miljard euro zou Nederland tot onder de 0,6 % van het BNP zakken.
“Het kabinet zou niet alleen de internationale afspraken breken. Een meerderheid in de Tweede Kamer heeft in september een motie van GroenLinks en de ChristenUnie aangenomen om vast te houden aan het budget van 0,7% van ons BNP. Ook het CDA heeft hiermee destijds ingestemd. Het zou een ontzettende draai zijn als het CDA hier op terug zou komen. Ik hoop dat het CDA verstandig is en niet opnieuw de oren laat hangen naar de wensen van de PVV”, aldus El Fassed.
Kamermeerderheid voor stop op aanschaf JSF testtoestellen

Een meerderheid in de Tweede Kamer heeft ingestemd met het voorstel van GroenLinks om niet meer JSF-vliegtuigen te kopen dan de twee testtoestellen die nu al besteld zijn. In het gedoogakkoord staat al vastgelegd dat deze regeerperiode niet meer dan de twee testtoestellen worden aangeschaft. Maar minister Hillen gaf in het JSF debat vorige week aan zich niet vast te willen pinnen op deze afspraak.
Daarop diende Tweede Kamerlid Arjan El Fassed samen met de SP een motie in met de exacte tekst uit het regeerakkoord waarin staat opgetekend dat buiten de twee testtoestellen geen extra JSF-toestellen worden aangeschaft en ook geen verplichtingen worden aangegaan of afspraken worden gemaakt om één of meer JSF-toestellen aan te schaffen.
El Fassed: “De minister zegt dat hij ruimte wil in deze regeerperiode om zich niet vast te pinnen op het aangaan van verplichtingen. Dat terwijl er duidelijk is afgesproken dat we niet meer dan de twee al reeds bestelde testtoestellen zullen kopen. Beter is om te stoppen met het alsmaar falende JSF project. De productie loopt steeds verder vertraging op, de toestellen worden steeds duurder en blijken vol met technische fouten te zitten. Als we ooit een opvolger van de F-16 nodig hebben, kunnen we beter een toestel van plank kopen. Dat is goedkoper en veiliger.”
Opmerkelijk is dat CDA en VVD de motie niet steunden en zich dus kennelijk niet aan hun eigen regeerakkoord wensen te houden.
De motie vindt u hier:
Nr. 283 MOTIE VAN DE LEDEN EL FASSED EN JASPER VAN DIJK
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende, dat in de bijlage van het regeer- en gedoogakkoord staat dat er, op het tweede testtoestel na, geen JSF-toestellen aangeschaft worden deze regeerperiode;
verzoekt de regering deze regeerperiode, buiten de twee testtoestellen geen extra JSF-toestellen aan te schaffen en ook geen verplichtingen aan te gaan of afspraken te maken om een of meer JSF-toestellen aan te schaffen,
en gaat over tot de orde van de dag.
El Fassed
Jasper van Dijk
Zorgen om wapentransport naar Egypte
GroenLinks maakt zich zorgen over berichten dat een onder Nederlandse vlag varend schip met een lading explosieven vanuit de Verenigde Staten op weg is naar Egypte. GroenLinks Tweede Kamerlid Arjan El Fassed heeft minister Uri Rosenthal (Buitenlandse Zaken) en staatssecretaris Henk Bleker (Economische Zaken) donderdag schriftelijk opheldering gevraagd over het wapentransport.
El Fassed: : “De levering van wapens en munitie naar een land met een overheid dat zijn eigen burgers onvoldoende beschermt is risicovol. Nederlandse bedrijven dragen door dit transport mogelijk te maken bij aan serieuze schendingen van mensenrechten. Nederland moet het transport van wapens en munitie reguleren door controle van transportbedrijven uit eigen land en schepen die onder de Nederlandse vlag varen.”
Amnesty International heeft over het transport aan de bel getrokken. Volgens de mensenrechtenorganisatie mag het schip geen toestemming krijgen om de munitie in Egypte af te leveren, omdat het „zeer waarschijnlijk is dat deze door de Egyptische veiligheidsdiensten worden gebruikt om ernstige mensenrechtenschendingen te plegen”.
Dit laat opnieuw zien dat het belangrijk is een internationaal wapenhandelsverdrag af te spreken. Daarover wordt in juli in New York onderhandeld.
Kabinet kijkt naar negatieve gevolgen ACTA op ontwikkelingslanden
Staatssecretaris Bleker heeft vandaag op verzoek van GroenLinks toegezegd nog eens goed te kijken naar de negatieve gevolgen van het ACTA-verdrag op ontwikkelingslanden. Tweede Kamerlid Arjan El Fassed wil dat er wordt getoetst in hoeverre ACTA negatieve gevolgen heeft voor ontwikkelingslanden, met name de toegang tot generieke medicijnen. Jaarlijks overlijden 14 miljoen mensen in ontwikkelingslanden aan de gevolgen van ziekten als malaria en HIV/AIDS.
El Fassed: ‘Het getuigt van weinig coherentie dat Nederland voor ontwikkelingslanden prioriteit geeft aan betaalbare generieke medicijnen voor ontwikkelingslanden, terwijl het ACTA verdrag dit juist kan blokkeren’.
Door het ACTA verdrag kunnen organisaties die zich bezig houden met transport en distributie van deze generieke medicijnen worden vervolgd. Op die manier kan ACTA de productie van generieke betaalbare medicijnen en daarmee de toegang tot gezondheidszorg ernstig in gevaar brengen.
De staatssecretaris heeft beloofd de Tweede Kamer hier binnen drie weken over te informeren.
El Fassed: ‘Beleidscoherentie is essentieel voor de effectiviteit van ontwikkelingssamenwerking. Het ACTA verdrag staat niet alleen op gespannen voet met grondrechten maar is ook een obstakel voor toegang tot betaalbare gezondheidszorg in ontwikkelingslanden. Als aidsbestrijding een prioriteit is, zal de regering moeten voorkomen dat dergelijke verdragen dit beleid om zeep helpen’.
Nederland was ooit het eerste EU land dat het mogelijk maakte om goedkopere medicijnen naar ontwikkelingslanden te exporteren.
Een coherentie toets bestaat al met betrekking tot het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid. Dit om zoveel mogelijk te voorkomen dat Europese plannen op dit gebied indruisen tegen het beleid van de EU met betrekking tot ontwikkelingslanden.
Zowel de EU als Nederland heeft in verdragen, waaronder het verdrag van Lissabon, vastgelegd dat op alle beleidsterreinen rekening gehouden moet worden met de belangen van ontwikkelingslanden.
Eerder besloot de regering al de motie van Groenlinks uit te voeren door voorlopig het ACTA verdrag niet te ondertekenen, zonder dat onomstotelijk vaststaat dat het verdrag niet in strijd is met de grondrechten.
Momenteel zijn zowel de Raad van State als het Europese Hof van Justitie gevraagd om advies.
De verwachting is dat het Europese Hof van Justitie over 18 maanden met een advies komt.
GroenLinks wil onderzoek naar potentiële besparingen ICT-bestedingen overheid

De overheid is nog steeds niet in staat haar ICT-bestedingen duidelijk en transparant te verantwoorden. Een besparingspotentieel van mogelijk vele miljoenen wordt hierdoor misgelopen. Eerder onderzoek van de Algemene Rekenkamer hiernaar bleek te beperkt. GroenLinks wil dat het kabinet inzichtelijk maakt hoeveel euro’s uitgegeven én bespaard kunnen worden. Tweede Kamerlid Arjan El Fassed vraagt minister Spies vandaag om aanvullend onderzoek te doen naar de besparingsmogelijkheden op ICT-bestedingen bij de overheid.
El Fassed: “In een tijd dat nauwkeurig gekeken moet worden naar iedere euro die de overheid uitgeeft, is het zorgelijk dat dit kabinet geen goed beeld heeft van de mogelijkheden om op dit gebied besparingen te realiseren. Door ICT-kosten inzichtelijk te maken en goed te kijken naar het softwareportfolio van de overheid, kunnen significante kostenbesparingen worden behaald. Ook wil ik te weten komen hoeveel euro’s kunnen worden bespaard door de inzet van open source bij de verschillende lagen van de overheid.”
Inzet van open-sourcesoftware
GroenLinks denkt dat een deel van de besparingen kunnen worden gehaald door de inzet van open-sourcesoftware.
In het onderzoek van de Algemene Rekenkamer is het gebruik van open sourcesoftware veel te beperkt onderzocht. Hierdoor is de ware omvang van een mogelijke kostenreductie op ICT-bestedingen niet duidelijk. Ook is er destijds niet gekeken naar toekomstige ontwikkelingen op dit gebied of een vergelijking gemaakt met ontwikkelingen bij overheden in vergelijkbare landen.
Toch nam de regering de conclusie van de Rekenkamer over om vooral geen hoge verwachtingen te hebben over kostenbesparingen door toepassing van open informatietechnologie.
Maar deze vragen moeten eerst in een aanvullend onderzoek beantwoord worden voordat we een goed beeld op besparingen kunnen hebben.
Aantoonbaar kwalitatief beter
El Fassed: “In een toenemend aantal landen wordt de inzet van open source en open standaarden omarmd. In het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Zweden zijn recent nog belangrijke stappen gezet. Daar krijgt open sourcesoftware meer kansen. Bovendien is open sourcesoftware aantoonbaar kwalitatief beter en draagt het bij aan ICT-veiligheid.”
Bijkomende voordelen zijn de vrijheid van hergebruik van data zonder restricties opgelegd door fabrikanten, geen zorgen over de toegankelijkheid in de toekomst en het zelf kunnen beslissen wanneer software vernieuwd moet worden.
“Dit kabinet moet zo snel mogelijk het laag hangend fruit aan besparingen door gebruik van open source oogsten en bovenaan haar besparingslijstjes zetten,” aldus El Fassed.
Nederland stelt ondertekenen ACTA uit na GroenLinks-motie
Nederland ondertekent het handelsverdrag ACTA niet, voordat duidelijk is of het verdrag in strijd is met de grondrechten. Dat schrijven minister Verhagen (Economische Zaken) en staatssecretaris Teeven (Justitie) in een brief aan de Tweede Kamer. Ze volgen daarmee de motie van GroenLinks Tweede Kamerlid Arjan El Fassed, die twee weken geleden is aangenomen. GroenLinks is tevreden met de reactie van het kabinet.
De motie van El Fassed kreeg twee weken geleden steun van PvdA, D66, SP, PVV, ChristenUnie en de Partij voor de Dieren.
De partijen vrezen dat het verdrag, dat online piraterij moet tegengaan, in strijd is met Nederlandse wetgeving en grondrechten zoals de vrijheid van informatie en de vrijheid van meningsuiting.
“Hoewel wij op het standpunt blijven staan dat ACTA in overeenstemming is met Nederlandse en Europese regelgeving, nemen wij vanzelfsprekend zorgvuldig nota van de veelal kritische vragen van de Kamer en van burgers”, schrijven Verhagen en Teeven in de brief.
Europees Hof van Justitie
Ze vragen eerst de Raad van State om advies over deze kwestie en wachten verder af hoe het Europees Hof van Justitie het verdrag beoordeelt.
Vorige week maakte Eurocommissaris De Gucht bekend dat de Europese Commissie het Hof om raad vraagt. Deze instelling zal kijken of het verdrag in strijd is met Europese fundamentele rechten en vrijheden, zoals de vrijheid van meningsuiting en informatie, het recht op gegevensbescherming, en het recht op eigendom in het geval van intellectuele eigendom.
De Europese Commissie tekende ACTA eerder al, maar het Europees Parlement moet nog over het verdrag oordelen.
ACTA kan pas in werking treden als het is goedgekeurd door het Europees parlement en door de nationale parlementen van de 27 lidstaten.
Polen, Tsjechië, Slowakije, Bulgarije en Duitsland hebben de ratificatie ook uitgesteld.
Lees ook: Dossier ACTA
Kamermeerderheid: ACTA verdrag niet tekenen
Een meerderheid van de Tweede Kamer wil niet dat de regering het ACTA verdrag tekent zolang niet onomstotelijk vastgesteld is dat het verdrag niet in strijd is met de grondrechten. Nederland zou niet eerder moeten instemmen voor hierover duidelijkheid is. De motie van Tweede Kamerlid Arjan El Fassed kreeg vandaag steun van de PvdA, D66, SP, PVV, Christen Unie en de Partij voor de Dieren. GroenLinks is blij met deze pas op de plaats.
El Fassed: “Ik wil dat het internet een motor van innovatie blijft. ACTA bedreigt de privacy van internetgebruikers. Nederland mag het verdrag niet eerder ondertekenen voordat duidelijk is wat de gevolgen zijn voor journalisten, bloggers en andere internetgebruikers.”
GroenLinks waarschuwt voor de gevolgen van ACTA voor het vrij gebruik van internet, met name het gebruik van internet door bloggers en klokkenluiders. Met het verdrag kunnen namelijk auteursrechthouders meer mogelijkheden krijgen om downloaders aan te pakken. ACTA bedreigt hierdoor de privacy van internetgebruikers. Juridische experts hebben bovendien verklaard dat het EU-recht en het ACTA-verdrag in strijd zijn met elkaar en dat het verdrag zelfs internationale verdragen schendt.
ACTA kan pas in werking treden als het is goedgekeurd door het Europees parlement en door de nationale parlementen van de 27 lidstaten. Vandaag werd in Bulgarije besloten dat het verdrag voorlopig nog niet wordt geratificeerd. Polen, Tsjechië, Slowakije en Duitsland stelden de ratificatie al eerder uit.
De Motie
Motie El Fassed c.s. over de verenigbaarheid van ACTA met de Europese verdragen
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende, dat het Anti-Counterfeiting Trade Agreement (ACTA) voor goedkeuring is of zal worden voorgelegd aan het Europees Parlement en aan de nationale parlementen van de lidstaten van de Europese Unie;
overwegende, dat vijf lidstaten van de Europese Unie, waaronder Nederland, het verdrag niet hebben getekend;
overwegende, dat volgens artikel 218, lid 11 van het Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie iedere lidstaat het advies van het Europees Hof van Justitie kan inwinnen over de verenigbaarheid van een voorgenomen overeenkomst met de Europese verdragen;
overwegende, dat verschillende wetenschappelijke studies constateren dat ACTA mogelijk op gespannen voet staat met het Grondrechtenhandvest van de Europese Unie en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens;
overwegende, dat de mogelijke rechtsgevolgen van dit Verdrag voor de in de Nederlandse Grondwet erkende vrijheden zoals de uitings- en informatievrijheid en het recht op privacy niet zijn verkend,
verzoekt de regering om het ACTA verdrag niet te tekenen zolang niet onomstotelijk vastgesteld is dat het verdrag niet in strijd is met de grondrechten
en gaat over tot de orde van de dag.
El Fassed
Schouw
Albayrak
Van Bommel
Stop het geldverslindende JSF Project

Missers, technische problemen en berichten over stijgende kosten bereiken ons week in, week uit. Het JSF-programma ligt al jaren achter op schema. ‘Een schandaal en een tragedie’, zo noemde Republikein John McCain, het duurste Amerikaanse wapenprogramma uit de geschiedenis. In steeds meer deelnemende landen wereldwijd wordt niet alleen openlijk getwijfeld aan het JSF-project maar ook worden toestellen afbesteld. Toch houdt ons kabinet zonder enige twijfel vast aan dit geldverslindende project, waar voor andere landen duidelijk is dat een goede afloop niet te verwachten valt.
De wereldwijde economische crisis maakt dat landen de broekriem aanhalen. Maar niet alleen bezuinigingen noodzaakt de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, Italie en Australie, om minder toestellen aan te schaffen. Ook de technische en financiële onzekerheden in het JSF-programma maakt het voor landen niet eenvoudig om door te gaan. Zij kunnen het geld wel beter besteden. Alleen Nederland, het braafste jongetje in de Amerikaanse klas, blijft zitten. Gevolg is dat de kosten voor de JSF stijgen en wij nog meer gaan betalen.
Australië herziet momenteel het hele proces. Net als Nederland schaft Australië twee testtoestellen aan en heeft fors geïnvesteerd in de ontwikkelingsfase van de JSF. De aanschafprijs van de twee testtoestellen zijn in korte tijd met 70 miljoen euro gestegen en komt daarmee op bijna 300 miljoen euro. Dat staat nog los van de fors gestegen exploitatiekosten en onderhoudskosten. Het gevolg voor Nederland is dat de kosten per toestel in de toekomst nog verder zullen stijgen. En voor het geplande bedrag waar Nederland in de toekomst voornemens mee was 85 toestellen aan te aanschaffen, zijn door de gestegen kosten nu nog maar 68 vliegtuigen te krijgen.
De kosten van het JSF-programma zijn inmiddels zover opgelopen dat een vliegtuig nu bijna drie keer zoveel kost dan ooit begroot. De prijs staat niet vast maar wat we zeker weten is dat Nederland al meer dan 1 miljard in dit project heeft gestoken zonder resultaat. Toch wil Minister Hillen, die onlangs nog op bezoek was in de Amerika, hier niets van horen. Hij ontkent financiële tegenvallers en weigert worst case scenario’s met de Tweede Kamer te bespreken.
Nu was de oorspronkelijke deal dat wij voor onze investering in de ontwikkeling van de toestellen, orders zouden krijgen voor het Nederlandse bedrijfsleven. Door de economische crisis zullen Amerikanen nu vooral hun eigen bedrijfsleven opdrachten willen toespelen. Zo is in Italië het bedrijfsleven voorgehouden dat ze orders zouden krijgen ter waarde van maar liefst 75 procent van hun totale investering. Lockheed Martin, de bouwer van het toestel, liet onlangs weten dat Italie op maar slechts 5 procent hoeft te rekenen. Een dure tegenvaller. Maar ook zouden de Amerikanen niet tevreden zijn met de Nederlandse twijfel over het project. Ondertussen willen zowel Japan als Turkije dolgraag de orders binnenslepen die nu nog naar Nederland gaan. Ook hierover doet de minister of hij doof en blind is en spreekt zijn onuitputtelijke vertrouwen uit in de Amerikanen.
Naast de uit de hand lopende kosten blijken de toestellen eindeloos veel gebreken te vertonen waardoor vooralsnog de veiligheid van de testpiloten niet gegarandeerd kan worden. In november vorig jaar lieten Amerikaanse vertegenwoordigers weten de productie van de JSF te willen vertragen omdat de toestellen scheuren en zwakke plekken vertoonden. Een maand later gaf JSF-baas David Venlet deze ernstige weeffout toe. En uit een, in opdracht van het hoofd materieelaankoop van het Pentagon, geschreven uitgelekt rapport blijkt dat er zelfs een lange lijst met geheime gebreken bestaat. In het rapport staat dat de hoeveelheid mankementen na tien jaar ontwikkeling net groot zijn, als normaal gesproken in de beginfase van de ontwikkeling van een vliegtuig. Vanaf de aanvang van het JSF-programma is er sprake van een risicovolle overlap tussen het ontwikkelen, het testen en de productie van toestellen. Terwijl nieuwe toestellen van de band rollen, worden er honderden veranderingen in het ontwerp aangebracht. Van de 117 geproduceerde toestellen, hebben slechts 42 de fabriek verlaten. Daarvan zijn afgelopen week nog eens 15 aan de grond gezet wegens mankementen.
In een jaar waarin het kabinet over miljarden bezuinigingen gaat beslissen mag geen enkel onderwerp onbesproken blijven. De Nederlandse deelname aan het JSF project moet daarom opnieuw ter discussie worden gesteld. In Den Haag lijken coalitiepartners CDA en VVD krampachtig vast te houden aan luchtkastelen. Financiële tegenvallers, partners die zich terugtrekken, technische gebreken en oplopende kosten, roepen de vraag op hoe slecht het met de JSF moet gaan voordat ook Nederland inziet dat dit project een doodlopend spoor is. De JSF is voor het kabinet een heilig huisje maar dat mag geen reden zijn om je niet eerlijk af te vragen of het stoppen met het project, de Nederlandse burger niet meer oplevert, dan gewoon doorgaan.






